Chemia materiałów opakowaniowych

Okladka Chemia Materiałów Opakowaniowych
Okładka książki

Jednym z powodów, dla których we wszelakiego rodzaju zakładach przemysłowych i przetwórczych zatrudnia się chemików, jest potrzeba przeprowadzania analiz czy dany produkt spełnia normy bezpieczeństwa i czy nie zawiera toksycznych substancji. Jedną z pod dziedzin chemii stosowanej jest chemia materiałów opakowaniowych. Publikacja Wydawnictwa Naukowego PWN o tym samym tytule (Chemia materiałów opakowaniowych) omawia w sposób przeglądowy różnorakie tworzywa i opakowania stosowane w szczególności w przemyśle spożywczym.

W książce Chemia materiałów opakowaniowych omawiane są najczęściej stosowane tworzywa organiczne, jak i nieorganiczne: od szkieł, po stal nierdzewną, polimery i ich zastosowania, prezentując nie tylko podstawowe właściwości fizykochemiczne danych tworzyw, ale i metody analizy instrumentalnej (ogólnie metody badawcze), jakimi są poddawane tworzywa w celu znalezienia na przykład zanieczyszczeń metalami ciężkimi. Autorzy książki  Gieorgia Caruso, Luciana Bolzoni, Caterina Barone, Izabela Steinka, oraz Salvatore Parisi i Angela Montanari skupili się w szczególności na analizie chromatograficznej (chromatografia gazowa ze spektrometrią mas), oraz widmach RTG.

Pierwszy rozdział publikacji Chemia materiałów opakowaniowych jest próbą naszkicowania norm prawnych, jakie obowiązują na terenie Unii Europejskiej, wprowadzając podstawowe pojęcia dotyczące norm zagrożeń i krytycznych punktów kontroli (HACCP), oraz podaje różnorakie źródła możliwych zanieczyszczeń w  opakowaniach. Rozdział ten dotyczy więc wszelkiego rodzaju norm, dlatego też Chemia materiałów opakowaniowych na pewno przyda się laborantom, oraz osobom, które znajdują zatrudnienie w procesie przemysłowym związanym pośrednio i bezpośrednio z żywnością.

Spectrum Chemia Materiałów Opakowaniowych
Przykład chromatogramu PCV

Rozdział drugi pokrótce omawia zanieczyszczenia nieorganiczne znajdujące się w opakowaniach, w szczególności metale ciężkie takie jak kadm, ołów, mangan, rtęć. Autorzy przedstawiają również metody detekcji, które są powszechnie używane w celu oznaczenia jakościowo-ilościowego metali ciężkich i toksyn, oraz dopuszczalne normy zawartości np. ołowiu w puszkach aluminiowych. Co ciekawe okazuje się, że nieco inne są na przykład normy bezpieczeństwa dotyczące „standardowego” opakowania szklanego np. keczupu, a szklanego opakowania z zupką dla dzieci. Dane w publikacji Chemia materiałów opakowaniowych są podawane w sposób stabelaryzowany.

Rozdział trzeci to szeroko pojęte omówienie plastyfikatorów oraz specyficznej migracji pod wpływem czasu i czynników środowiskowych toksycznych substancji organicznych (w szczególności w odniesieniu do PCV). Rozdział czwarty jest w sposób naturalny kontynuacją trzeciego: tutaj omawiane są zagrożenia płynące ze strony substancji organicznych, omawiane są na przykład przypadki fotolizy pozornie nieszkodliwych fotoinhibitorów służących do sieciowania powłok UV. Duży rozdział piąty omawia aspekty biologiczno-chemiczne związane z opakowaniami (między innymi pojęcie przepuszczalności folii w kontekście rozwoju bakterii gnilnych itd.).

Ostatni rozdział publikacji Chemia materiałów opakowaniowych omawia zjawisko korozji elektrochemicznej i wpływie tejże na jakość metalowych opakowań. Warto zaznaczyć, że wpływ na to, w jaki sposób korozja przebiegnie ma nawet tak prozaiczna rzecz, jak napełnianie opakowania zupą pomidorową – warunki tegoż napełniania (plus uprzednia pasteryzacja itd.) ma niebagatelny wpływ na przyszłość opakowania.

Chemia materiałów opakowaniowych nie jest książką akademicką sensu stricto, jest to raczej monografia naukowa, z której pożytek wyniosą albo studenci specjalizacji chemicznych związanych z technologią polimerów, lub studenci specjalizacji powiązanych z przetwarzaniem żywności.

Chemia materiałów opakowaniowych  to także pozycja dla osób, które jak już wspomniałem, pracują w przemyśle spożywczym, czy to przy kontroli (laboranci chemicy), czy też produkcji (technolodzy i  inżynierowie). Książka jest napisana językiem zwięzłym i czysto naukowym, jest to pozycja godna polecenia wymienionym wyżej pracownikom przemysłu lub osobom zajmującym się naukowo problematyką opakowań.